BERLIJN · Duitse automobilisten moeten vanaf 1 juli opnieuw rekening houden met hogere brandstofprijzen. De Duitse coalitie van CDU/CSU en SPD heeft besloten de tijdelijke tankkorting niet te verlengen. Daarmee loopt de maatregel, die sinds 1 mei van kracht is, zoals gepland af op 30 juni. De korting werd ingevoerd om automobilisten te ontlasten na de sterke stijging van de brandstofprijzen als gevolg van de spanningen rond Iran. Volgens de coalitie heeft de maatregel gewerkt, maar is een verlenging financieel niet verantwoord. Tegelijkertijd benadrukken de regeringspartijen dat zij de markt nauwlettend blijven volgen. Mocht er na 1 juli sprake zijn van een sterke prijsstijging, dan zegt de coalitie bereid te zijn snel aanvullende maatregelen te nemen.

Sinds begin mei profiteerden automobilisten in Duitsland van een tijdelijke verlaging van de energiebelasting op brandstoffen. Door deze belastingverlaging daalde de prijs aan de pomp volgens het Bundeskartellamt met maximaal ongeveer 17 cent per liter. De maatregel was vanaf het begin bedoeld als tijdelijke noodmaatregel en zou twee maanden gelden. Toch bleef lange tijd onduidelijk of de regering de regeling mogelijk zou verlengen. Binnen de coalitie bestonden verschillende opvattingen over de effectiviteit van de tankkorting. Critici wezen erop dat niet zeker was of de volledige belastingverlaging daadwerkelijk bij de consument terechtkwam. Daarnaast werd aangevoerd dat ook hogere inkomens van de regeling profiteerden. Uiteindelijk hebben CDU/CSU en SPD tijdens interne beraadslagingen besloten vast te houden aan de oorspronkelijke einddatum van 30 juni. Daarmee komt er een einde aan een van de meest besproken steunmaatregelen van de afgelopen maanden, meldet BILD. Volgens de betrokken politici heeft de korting wel degelijk geholpen om de gevolgen van de hoge energieprijzen voor automobilisten te verzachten. Tegelijkertijd zou een verlenging extra overheidsschulden vereisen, iets wat de coalitie momenteel niet wenselijk acht. De beslissing betekent dat automobilisten vanaf juli opnieuw de volledige belasting op brandstoffen betalen. Daardoor kunnen de prijzen aan de pomp weer stijgen. Hoe sterk die stijging uiteindelijk zal uitvallen, hangt volgens de beschikbare informatie ook af van ontwikkelingen op de internationale energiemarkt en van het gedrag van oliebedrijven.

Brandstofprijzen daalden in mei aanzienlijk

Volgens gegevens van het Bundeskartellamt daalden de brandstofprijzen in mei merkbaar. Daarbij speelde niet alleen de belastingverlaging een rol. Ook de internationale olieprijs kwam onder druk te staan doordat de markt hoopte op een afname van de spanningen rond de Straat van Hormuz. Volgens de Duitse toezichthouder daalden de benzineprijzen na invoering van de belastingverlaging gemiddeld nog eens ongeveer vijf cent. Diesel werd zelfs aanzienlijk goedkoper. De dieselprijs zakte in dezelfde periode met circa 17,7 cent. Hierdoor werd diesel opnieuw goedkoper dan E10 benzine. Het Bundeskartellamt wijst erop dat de beschikbaarheid van diesel verbeterde en dat importstromen zich deels verplaatsten naar Europese leveranciers. Daarnaast verwachten marktpartijen tijdens de zomerperiode een hogere vraag naar benzine vanwege de vakantieperiode. De gemiddelde prijzen in mei kwamen volgens de toezichthouder uit op 1,98 euro voor diesel, 2,04 euro voor E5 en 1,99 euro voor E10.

Coalitie waarschuwt oliemaatschappijen

Hoewel de tankkorting afloopt, laten CDU/CSU en SPD weten dat zij alert blijven op mogelijke prijsstijgingen. De verantwoordelijke politici Sepp Müller en Armand Zorn waarschuwen oliemaatschappijen nadrukkelijk tegen buitensporige prijsverhogingen, schrijft BILD. Volgens hen staat de coalitie klaar om snel in te grijpen als de situatie na 1 juli sterk verslechtert. Daarbij wordt zelfs rekening gehouden met extra bijeenkomsten van de Bondsdag tijdens de zomervakantie. Welke grens precies wordt gehanteerd voor een eventuele interventie, hebben de partijen niet bekendgemaakt. Wel benadrukken zij dat de overheid voorbereid wil zijn op onverwachte ontwikkelingen op de energiemarkt.

Mogelijke nieuwe steunmaatregelen

Binnen de coalitie worden inmiddels verschillende alternatieven besproken voor het geval de brandstofprijzen opnieuw sterk oplopen. Genoemd worden onder meer gerichte financiële steun voor automobilisten met lage en middeninkomens, een hogere kilometervergoeding voor forenzen, een verdere verlaging van energiebelastingen en een verlaging van de elektriciteitsbelasting voor alle huishoudens. Ook een prijsplafond voor brandstoffen en een extra belasting op overwinsten van oliebedrijven behoren volgens de berichtgeving tot de mogelijkheden. Welke maatregel uiteindelijk gekozen zou worden, is op dit moment nog niet duidelijk. De coalitie benadrukt dat zij eerst wil afwachten hoe de markt zich ontwikkelt nadat de tankkorting op 30 juni afloopt.

Karteltoezicht blijft belangrijk

Een belangrijk onderdeel van het beleid blijft het toezicht op de brandstofmarkt. Volgens de coalitie moet er meer transparantie komen en wil men misbruik van marktmacht tegengaan. Daarom wordt ook gewerkt aan verdere aanscherping van het kartelrecht. Het Bundeskartellamt houdt ondertussen toezicht op de marktontwikkelingen en controleert daarnaast de naleving van de zogenoemde 12 uur regeling voor prijsaanpassingen. Volgens voorzitter Andreas Mundt worden afwijkingen automatisch geregistreerd en vastgelegd. De toezichthouder meldt dat veel overtredingen slechts enkele minuten betreffen, maar dat er ook grotere afwijkingen zijn vastgesteld. De gegevens worden gedeeld met de bevoegde autoriteiten van de deelstaten, die verantwoordelijk zijn voor eventuele handhaving en boetes.

Zomer begint zonder tankkorting

Voor miljoenen automobilisten valt het einde van de regeling samen met de start van de zomervakantie. Daarmee verdwijnt een tijdelijke maatregel die sinds mei bedoeld was om de gevolgen van hoge energieprijzen te beperken. De Duitse coalitie houdt vast aan het oorspronkelijke plan en ziet voorlopig geen ruimte voor verlenging. Tegelijkertijd benadrukken CDU/CSU en SPD dat zij bereid zijn opnieuw in te grijpen wanneer de situatie op de brandstofmarkt daar aanleiding toe geeft. Voorlopig betekent de beslissing vooral dat automobilisten vanaf 1 juli opnieuw rekening moeten houden met hogere prijzen aan de pomp.