KAUB · De Rijn heeft opnieuw historische laagterecords bereikt. In Keulen stond het water zondagmiddag op slechts 42 centimeter, terwijl bij Kaub zelfs een peil van min 2 centimeter werd gemeten. Ook verder stroomafwaarts zijn de waarden uitzonderlijk laag. Bij Emmerich, vlak voor de Nederlandse grens, stond de peilschaal zondagmiddag op min 23 centimeter. In Nederland werd bij Lobith met 6,10 meter eveneens het laagste niveau sinds het begin van de metingen in 1866 geregistreerd. De aanhoudende droogte raakt inmiddels de scheepvaart. Vrachtschepen kunnen minder lading meenemen, veerdiensten vallen uit en op de IJssel geldt eenrichtingsverkeer.

Wie zondag langs de Rijn in Duitsland stond, zag de gevolgen van de droogte duidelijk. Grote delen van de oevers en rivierbodem zijn drooggevallen en de vaargeul is op verschillende plaatsen nog maar beperkt diep. Vooral Kaub geldt als een belangrijk knelpunt voor de binnenvaart. Daar stond het officiële peil zondag om 5.00 en 13.00 uur op min 2 centimeter. Dat betekent overigens niet dat de Rijn daar is opgedroogd. Een rivierpeil wordt gemeten ten opzichte van een vast nulpunt en geeft niet rechtstreeks aan hoe diep het water of de vaargeul is. Bij Kaub was volgens de beschikbare gegevens nog ongeveer 1,10 tot 1,15 meter water in de vaargeul beschikbaar. In Keulen werd zondagmiddag een peil van 42 centimeter gemeten. Ook dat is een nieuw record. In augustus was daar nog een dieptepunt van 45 centimeter bereikt. Ter vergelijking: vóór 2026 gold in Keulen een stand van 69 centimeter uit 2018 als historisch minimum. Volgens de verwachting, kan het peil maandagochtend verder dalen tot slechts 37 centimeter.

Ook bij Emmerich negatieve waarden

Verder stroomafwaarts is dezelfde ontwikkeling zichtbaar. Bij Emmerich registreerde het Duitse scheepvaartinformatiesysteem ELWIS zondag om 5.00 uur min 20 centimeter en om 13.00 uur min 23 centimeter.

Aan de Nederlandse kant werd eveneens een record gebroken. Rijkswaterstaat mat zondag rond het middaguur bij Lobith een waterstand van 6,10 meter. Sinds het begin van de metingen in 1866 stond de Rijn daar niet eerder zo laag. Het vorige record was pas in augustus gevestigd en lag twee centimeter hoger.

Ook de hoeveelheid water die Nederland binnenkomt is klein. De gemiddelde afvoer bedroeg bij Lobith ongeveer 590 kubieke meter per seconde. Voor de komende dagen wordt een verdere daling richting 570 kubieke meter per seconde verwacht.

Nauwelijks regen in stroomgebied

De lage waterstanden volgen op een lange droge periode. De Rijn stond door de droogte in juni en juli al bijzonder laag. Regen eind augustus en begin september zorgde tijdelijk voor enige verlichting, maar in de afgelopen weken viel opnieuw weinig neerslag in Zwitserland en Duitsland.

Daar komt bij dat in de Alpen tijdens de afgelopen winter weinig sneeuw viel. Daardoor kwam minder smeltwater beschikbaar om de Rijn in de daaropvolgende maanden aan te vullen.

Schepen moeten lading beperken

Voor de binnenvaart worden de gevolgen steeds groter. Vrachtschepen kunnen door de beperkte waterdiepte minder lading meenemen. Zaterdag liep in Keulen de Nederlandse riviercruiser MS Dutch Melody vast in de vaargeul bij de Deutzer Brücke. Een ander schip wist het cruiseschip weer los te trekken, waarna het zijn reis kon voortzetten.

Ook veerdiensten ondervinden problemen. In Nederland werd onder meer de veerverbinding Culemborg-Schalkwijk uit de vaart genomen. Door het lage water kunnen de kleppen van de veerboot de aanlegplaatsen niet meer goed bereiken.

Op de Nederlandse Rijn zelf zijn volgens Rijkswaterstaat momenteel geen aanvullende maatregelen voor de scheepvaart nodig. Op de IJssel is dat anders. Daar geldt sinds vrijdag eenrichtingsverkeer voor schepen. In één richting moeten schepen daardoor een grote omweg maken.

Laagwater maakt explosieven zichtbaar

In Duitsland heeft het lage water nog een ander gevolg. Explosieven uit de Tweede Wereldoorlog die jarenlang onder water lagen, worden opnieuw zichtbaar.

Zaterdag moest bij Hersel, tussen Keulen en Bonn, een bom uit de Tweede Wereldoorlog gecontroleerd tot ontploffing worden gebracht. Bij Bonn stond het Rijnpeil op dat moment op 60 centimeter.

De verwachting is dat het water voorlopig nog verder kan dalen. Voor Keulen werd voor maandagochtend een stand van 37 centimeter voorspeld. Voor begin oktober wordt regen verwacht, die enige verlichting voor de Rijn kan brengen.